Tot Tolsteeg 1

In vorige uitgaven brachten we u reportages in woord en beeld van de “Kaoi tot an de Dijkstraet”. Natuurlijk is het maar een momentopname. Aanvullingen zijn altijd welkom. Dit geldt ook voor onze wandeling langs de dijk, anno 1955, die we nu met u gaan maken. Deze keer lopen we aan de binnenkant van de dijk tot de Tolsteeg en langs de buitenkant wandelen we terug richting Dijkstraat.

Als we op ’n zaterdagmiddag met de groep verzamelen bij de sigarenwinkel van Gijs Visser valt er gelijk iets op. Tussen de wandelaars staat een schooljochie. Hij heeft van zijn oom gehoord van onze wandeling. Woutjie, zo heet de jongen, woont in Wijk C. Precies op de route waar we straks langs zullen komen. Hij beweert er heel wat van af te weten. Nou ja…, wie weet kunnen we wel gemak van hem hebben! De eerste die we tegenkomen, is Sija van Tuijl, de verpleegster. Ze had graag meegelopen, maar de patiënten wachten op haar.	Omgeving melkboer Aantjes

Gelijk zien we de zoveelste boerderij langs de Sliedrechtse dijk. Het is die van boer Smits. Zelf is hij in geen velden of wegen te zien. “Zal wel melke weze!”, merkt Woutjie op. Intussen lopen we langs bakker Verheij. Altijd weer lekker zo’n baklucht in je neus. Woutjie weet te melden dat de tompoezen hier wel erg lekker zijn. Melkboer Aantjes moet om de opmerking lachen en begint aan zijn melkwijk. Wel veel bedrijvigheid in dit buurtje. Veehouder Broere staat met Anna en Dirk Lissenburg voor het hek van haar huis te praten. “De leste nieuwchies uit de Smulsteeg worre weer besproke”, mompelt Woutjie zacht voor zich uit. En warempel, nog geen tel later kijken we deze stoep in. Na de stoep lopen we langs de woning van Verheij, hij heeft een grossierderij in bakkerijgrondstoffen.

“Hier hebbe d’r hêêl wat ‘n paor cente op de bank staon!”, meldt een boomlange kerel als we langs de Nutsspaarbank lopen. Woutjie kijkt eens naar hem omhoog en zegt: “Zou ik ok hebbe as ik nie zôveul zou snoepe!” Piet Netten, de nog jonge elektricien, hoort de opmerking en moet smakelijk lachen. Niet lang, want hij heeft een klusje in de nabijgelegen stoep, de Bloemhof. Alweer een boerderij. Mooi zeg! De Mariahoeve. Zo wordt de boerderij genoemd.

Links het naaiatelier...	Links de werkplaats bij de Molenbuurt...

Paul Hillege en Willie Broeren komen de deur uit van het atelier. Wat een kolossaal gebouw! Links het naaiatelier van Willie Broeren …“Hier wordt getimmerd”, weet Woutjie. En hij heeft alweer gelijk. We zien de timmerschuur van Piet de Groot en ook de werkplaats van de ambachtsschool. Met hout heeft ook Littel te maken. Hij verkoopt het en gebruikt het voor het maken van klompen. We gaan even bij hem in de werkplaats, in ’t hangen van de Wilgenhofstoep, kijken. Mooi vakwerk! Kop, de manufacturier, houdt het liever onder- en bovengoed. Dit laat hij ons weten als we zijn zaak voorbijlopen en ons nog hoort praten over de wilgenhouten klompen.

“Kijk, hier an d’n overkant weun ik”, zegt Woutjie. We staan even later voor de winkel van Van den Berg, kruidenier. Het echtpaar gaat net op de foto. ’t Is feest bij de Van den Bergs. Dat zien we wel aan de bloemen. Politieagent Tieleman gaat de winkel binnen om losse stroop en een rolletje drop te kopen. Dit is zeker naar de zin van Woutjie…! Op naar boer De Wild. Op weg daarheen wijst onze kleine gids ons op het brandspuiten- huisje en het transformatorhuisje We waren er bijna aan voorbijgelopen. De melkkar van Goedhart kunnen we niet missen. Hij bezorgt de melk aan huis tussen de Tolsteeg en de Kroonstraat.De volgende kruidenier is Haak. Zijn bakfiets staat voor de deur. Zal hij de boodschappen al bij de klanten thuis hebben bezorgd? Leuk toch al die dorpswinkeltjes...	Van den Berg kruidenier t.o Van Rees, scheepswerf…

Naar aanleiding van de foto rechtsboven kregen we een leuke reactie. De tekst plaatsen we hieronder... Beste Bas, Leuk dat Woutjie meewandelde, maar mijn moeder kan hij zich blijkbaar niet herinneren. Het zit zo: Mijn vader Joost van den Berg (geb.16-09-1909,overl.20-12-1991)is in 1931 op 21 jarige leeftijd een kruidenierswinkel begonnen op C 315. Zijn zus Cor(nelia)(geb.16-02-1916 en nu verblijvend in Parkzicht onder de naam mevr. Hoekwater-van den Berg) is van af het begin, als 16-jarig meisje zijn rechterhand geweest. De foto dateert van april 1938 toen de winkel, inclusief de voorgevel, verbouwd is. Ik heb nog een krantenknipsel van de heropeningadvertentie. Op de foto staan dus broer en zus Joost en Cor.(Zij is in 1943 getrouwd).In 1941 is mijn vader getrouwd in Rotterdam met Rinske Swart uit Medemblik (geb.03-12-1916, overl.20-08-1999). Na 25 jaar, in 1956, is mijn vader gestopt met de winkel, de klandizie heeft hij verkocht aan collega Haak, dat kon toen nog, en de panden, (winkel C 315 en woonhuis C313) aan A. L. Korporaal, die met een invalidenwagentje reed en in de winkel een sigarenzaak is begonnen. In oktober 1957 zijn mijn ouders met 7 kinderen naar een bovenwoning in De Savornin Lohmanlaan verhuisd. Daar zijn nog 2 kinderen geboren. Groeten van Piet van den Berg.

Boven de melkkar van Goedhart. Rechts de winkel van Haak...

We gaan weer verder en komen bij de timmerschuur van Jaap van den Dool. Lopen langs de bakkerswinkel van Visser. Grossier in manufacturen Van de Herik sleept met wat lappen in het rond. Nederveen is in z’n witte schilderskiel het huis van zijn buurman Boer, de winkelier, aan het verven. Boer zelf staat er tevreden naar te kijken.

Bij kapper Haars is het een drukte van jewelste. Ieder zit minstens een uur te wachten eer hij aan de beurt komt. Hij kijkt even naar buiten en zwaait naar ons. Warempel alweer een kruidenier. “Van den Dool”, volgens iemand die in onze groep meewandelt. Zij is klant bij hem. Dan komen we bij Wieringa. Zij is manufacturierster. Hiernaast zit onder aan d’n dijk Van Houwelingen. Interessant. Hij maakt carrosserieën, onderstellen voor boerenwagens en autobussen. Vlak daarbij is de boerderij van Schagen. De omgeving van Parijs en de Voorstraat hoeft geen honger te lijden. Schalkwijk is de bakker die de magen vult. Schoenmaker Vermeulen, die net een klant met verzoolde laarzen de deur uitlaat, kan dit beamen.

Woutjie weet ons te vertellen dat we de Tolsteeg naderen en daar zeker nog even naar de kapel moeten gaan kijken. Doen we dus straks… Eerst zien we nog de boerderij van boer De Leeuw. De laatste die voor de Tolsteeg woont, is Verboom. Hij heeft een groothandel in zuivelproducten en vetten. De Tolsteeg gaan we even af. Sommigen hebben als kleuter nog op het kleuterschooltje, in het hangen van d’n dijk, gezeten. De kapel kennen velen, naar de verhalen te horen, van binnen en buiten.

Omgeving Voorstraat...	Hervormde Kapel aan de Tolsteeg