Ja, maar waarom zeggen we dat eigenlijk? En waarom vieren we oud en nieuw met oliebollen en nog veel meer. Ooit zijn we er mee begonnen. Ongeveer 2200 jaar geleden terug in de Romeinse tijd vindt dit zijn oorsprong. De namen van de maanden kregen we van de Romeinen. De maand januari is vernoemd naar de Romeinse god Janus. Dat komt omdat Janus twee gezichten had waarmee hij zowel vooruit als achteruit kon kijken. Of dat nu klopt of niet is minder van belang, het is een aanname uit die tijd.
En, waarom ligt de jaarwisseling voor ons gevoel midden in de winter terwijl het niet precies midden in de winter is? Daarvoor moeten we weer terug in de tijd van de Romeinen. In het jaar 46 voor Christus hebben de Romeinen de maandkalender vervangen voor een zonnekalender.
Uit berekeningen van toen bleek dat de omloop van de aarde om de zon min of meer 365,25 dagen duurde. De Romeinen stelden vast dat een jaar 365 dagen duurt en een keer in de vier jaar een zogenaamd schrikkeljaar, een dag extra dus. Het jaar werd verdeeld in twaalf maanden, de ene keer een maand met 30 dagen en de andere keer een maand met 31 dagen en in februari 29 dagen en een keer in de vier jaar 30 dagen. Maar dat bleek niet juist.
Na de dood van de Romeinse keizer Augustus in het jaar 14, werd de achtste maand naar hem vernoemd, de maand die eerst Sextilis heette, kreeg 31 dagen en februari werd ingekort, maar niet genoeg. Paus Gregorius XIII herzag de jaartelling in 1582 op basis van de officiële berekening van de Paasdagen volgens het concilie van Nicea in het jaar 325. Gregorius XIII stelde dat na 4 oktober 1582 de datum 15 oktober 1582 volgde. De kalender werd toen met tien dagen hersteld. Deze niet juiste correctie heeft de afstand van 1 januari tot het exacte midwinter moment verder vergroot.
De meteorologisch winter begint op 1 december en eindigt 28 of 29 februari, de tijd van de koudste drie maanden. De astronomische winter begint evenwel 21 december tijdens de winterzonnewende en is ook nog afhankelijk van de positie van de aarde ten opzichte van de zon.
Al langer bestaan zeer nauwkeurige tijdmetingen zoals atoomklokken. We zijn gewend aan de manier waarop de wereld de jaarwisseling viert, gedenkt of hoe dan ook ervaart. Vrede op aarde is de wens van onvoorstelbaar veel mensen. Hoe komt het dat sommige leiders zo moeizaam volgen?
‘t Schrijverke