Opening nieuwbouw achter het Sliedrechts Museum

Vrijdagmiddag 5 juli 2019 vond de heropening van het Sliedrechts Museum plaats. Het museum is verbouwd en er is achter het museum een nieuwe aanbouw gerealiseerd, waar de Genealogische Vereniging “De Stamboom” en de Historische Vereniging samen met het Sliedrechts museum een nieuw onderkomen hebben gekregen.

Na enkele toespraken van Ad van Willigen (voorzitter van het Sliedrechts Museum) en Gerrit van Dijk (Voorzitter Stichting Vrienden van het Sliedrechts Museum) was het woord aan Zwanie Erkelens (voorzitster van Genealogische Vereniging De Stamboom). Door haar werd een gerestaureerd schilderij met daarop Pieter Visser (1798 – 1868) aangeboden aan het museum. Daarna hield Burgemeester Bram van Hemmen een toespraak. De burgemeester had nog een verrassing voor Dhr. Laurien Pijl (Penningmeester van de Stichting Vrienden van het Sliedrechts Museum), die namens de koning lid werd in de orde van Oranje Nasau.

Burgemeester Bram van Hemmen knipte samen met museum voorzitter Ad van Willigen een lint door met een ouderwetse schaar, die een beetje bot was.

Zaterdag 6 juli 2019 was de druk bezochte open dag, gratis toegankelijk voor het publiek.

Vanaf nu is het museum weer tijdens de gebruikelijk openingstijden te bezoeken.

 

Open dag op 6 juli van 11:00 tot 17:00 uur

Het Sliedrechts Museum is vanaf zaterdag 6 juli 2019 weer geopend voor publiek. De verbouwing is klaar en de Genealogische Vereniging De Stamboom en de Historische Vereniging Sliedrecht hebben inmiddels hun intrek genomen in de nieuwbouw van het museum.
De officiële opening voor genodigden is op 5 juli 2019 en zal verricht worden door burgemeester Bram van Hemmen.

Op 6 juli houden de Stamboom – HVS en het Museum (tezamen HPS) open dag van 11:00 tot 17:00 uur. Met diverse aktiviteiten en presentaties presenteren de leden van de HPS zich en kunt u een kijkje nemen in het museum en de nieuwbouw.

Een bijzondere gebeurtenis tijdens de jaarvergadering

Na de pauze van de jaarvergadering werd afscheid genomen van Wout van Rees als bestuurslid en penningmeester. Wout werd door voorzitter Peter Bons bedankt voor zijn inzet in de afgelopen 15 jaren en werd benoemd tot Erelid van de Vereniging.
Na de toespraak van Peter Bons werd Wout verrast door de binnenkomst van zijn familieleden en bekenden, in het kielzog van Burgemeester van Hemmen van Sliedrecht.
De Burgemeester hield een toespraak met hier en daar een kwinkslag. Het uiteindelijke doel van de komst van de Burgemeester was de mededeling dat het de Koning behaagd had Wout te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Na het opspelden van de bijbehorende versierselen sprak Wout op zijn eigen wijze een dankwoord. Na afloop was er voor de aanwezigen gelegenheid om Wout en zijn vrouw Joke te feliciteren.

Eigenaardig toch die Nederlandse taal

Letter-YDe letter y wordt in het Sliedrechts dialect uitgesproken als een ‘ie’ klank, trouwens ook in het Nederlands. Overslydregt hoort uitgesproken te worden als Oversliedrecht. Het appartementengebouw Slijeborgh zou geschreven dienen te worden als ‘Slyeborgh’, en uitgesproken moeten worden als Sliejeborg. Zo ook de naam van het restaurant ‘Heeren van Slydregt’ behoort uitgesproken te worden als heren van Sliedrecht.

Bij het standaardiseren van de Nederlandse taal is de samenvoeging van de letters i en e als ie klank ingevoerd en kwam daarmee in de plaats van de letter y. Omdat veel namen de letter y bevatten, van voor de standaardisering, is de letter y uit ons alfabet nog altijd van toepassing en hoort derhalve als ie klank uitgesproken te worden.
Merkwaardig genoeg zegt men bij x, y, z, (spreek uit: iks, ei, zet), komt misschien wel omdat in dit geval de letter y een Griekse ei genoemd wordt. Terwijl combinatie van de letters i en j een lange ij genoemd wordt, kennen we ook de korte versie: ei. Eigenaardig toch die Nederlandse taal.

185 jaar Baars

HVS 185 jaar BaarsDe Historische Vereniging Sliedrecht (HVS) heeft altijd wat nieuws. Zaterdag 8 september a.s. wordt in Sliedrecht de ‘Late Summer Fair’ georganiseerd en de HVS is natuurlijk aanwezig met een kraam vol verrassingen. Een van de nieuwigheden is het jubileumboek van Scheepswerf Baars, met de titel: ‘185 jaar Baars’. Een mooi boekwerk vol met foto’s en een goed geschreven verhaal over de de werf van de familie Baars, verbonden met de historie van Sliedrecht.
De HVS heeft een beperkt aantal van deze boeken in haar marktkraam liggen.
De boeken worden aangeboden voor de speciale prijs van € 7,50.

De HVS heeft de kraam vol liggen met allerlei Sliedrechtse zaken die voor iedereen interessant zijn. Zoals het getekende stripverhaal over de Sliedrechtse geschiedenis van 1064 tot 2014.

Rabobank Clubkas Campagne

Rabo clubkasOok dit jaar deed onze vereniging mee met de Rabobank Clubkas Campagne
Leden van de Rabobank konden stemmen op diverse verenigingen. Hoe meer stemmen, hoe meer geld dat oplevert voor de verenigingskas.
Uiteindelijk bleek dat de HVS met 224 stemmen na het Nationaal Baggermuseum tweede is geworden. Dit levert voor de vereniging een aardig bedrag op, namelijk Euro 1.493,–. Met dank aan de stemmers en de Rabobank Merwestroom.

Telefoongidsen Sliedrecht


Sinds kort zijn de papieren telefoongidsen afgeschaft, maar in 1904 bestond er al een telefoongids met een hele pagina voor Sliedrecht. HIER vindt u de telefoongidsen van Sliedrecht van 1904 t/m 1950.

Hier klikken

Fotoboek: Watersnood 1953 in Sliedrecht

HVS Bosstoep 1953
Watersnood in de Bosstoep. (links op de foto is de vroegere Boslaan te zien, een wandelweg vanaf de dijk tot aan de Tiendweg bij de rijksweg die in 1962 één rijbaan had).

De Historische Vereniging Sliedrecht heeft in 2013, zestig jaar na de Watersnoodramp, een gedenkboek uitgegeven over de bouw van de binnen-uitbreiding. In dit boek is ook aandacht besteed aan de Watersnoodramp van 1953.
De dijk langs de rivier De Noord bij Papendrecht brak door en in het oosten van Sliedrecht liep het water vanuit de rivier De Merwede over de dijk op de plek die vroeger De Kaai werd genoemd, dit is op de grens Sliedrecht – Giessendam.
Van twee kanten liep het water de Alblasserwaard in. De Sliedrechters die in de buitendijkse stoepen woonden hadden nogal eens last van hoog water. Met houten schotten kon men het hoge water zo goed en zo kwaad als dat ging buiten de deur houden. Maar de bewoners van de binnendijkse stoepen waren niet gewend voorzieningen te treffen om hoog water buiten het huis te houden.
Evenmin was dit het geval bij de huizen op de binnenuitbreiding, die in 1953 nog beperkt was.
In zo ongeveer alle binnendijkse stoepen in Sliedrecht liep op 1 februari 1953 het water de huizen binnen. In het centrum van Sliedrecht stond het water tot aan de oprit van de Stationsweg naar de dijk.

In het Sliedrechts Museum is tot en met 17 maart 2018 een indrukwekkende tentoonstelling te zien over de Watersnoodramp in Sliedrecht. Het boek van de Historische Vereniging Sliedrecht wordt weer te koop aangeboden in het Sliedrechts Museum, Boekhandel De Waard en in het Onderhuys, Kerkbuurt 243c, zo lang de voorraad strekt voor de speciale prijs van € 10,00.

Treinramp 75 jaar geleden

 Treinramp - 1942Op 27 november 1942 vond op het station Sliedrecht een ernstig treinongeval plaats, waarbij 18 personen om het leven kwamen en 61 gewonden vielen.

Het is de op drie na grootste treinramp in de Nederlandse geschiedenis.

Exact 75 jaar na dato wordt een gedenkbord onthuld op het stationsplein van Sliedrecht door wethouder H. Visser-Schlieker. De onthulling vindt plaats op maandag 27 november a.s. om 12:00 uur.

Initiatief voor de oprichting van dit gedenkbord komt mede voort uit de HVS.

Bord bij monument Crossers Biesbosch onthuld

Woensdag 25 oktober 2017 vond de onthulling plaats van een herdenkingsbord bij het monument De Rol. Een herinnering aan de linie-crossers in de Biesbosch tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze Rol of Overtoom was in de in de oorlog van zeer grote betekenis voor de Linie Crossers.

Op initiatief van de Historische Vereniging Sliedrecht is deze Rol weer zichtbaar gemaakt, gesponsord door de stichting Kringloopwinkel Sliedrecht.

De onthulling gebeurde in het bijzijn van burgemeester Bram van Hemmen, wethouder Piet Sleeking (gemeente Dordrecht) en wethouder Harry Bakker (gemeente Drimmelen).
Verder waren er vertegenwoordigers van het Sliedrechts Museum, de Historische Vereniging Sliedrecht, de stichting Linie Crossers Sliedrecht, Park de Biesbosch en mevrouw de Landgraaf, weduwe van de bekende verzetsman en Linie crosser Jan de Landgraaf.

Voorzitter Peter Bons van de Historische Vereniging Sliedrecht trad op als gastheer. Na zijn welkom en intro gaf hij het woord aan de Burgemeester Van Hemmen. Die prees en complimenteerde de actie om op deze wijze ook dit vergeten monument in herinnering te houden. Na een vaartocht van twintig minuten werd aangekomen op de locatie (einde
Katsegat).Daar werd het bord onthuld door de broers Ab en John van Gool, zonen van linie-crosser Bertus van Gool. Symbolisch werd door Arie de Ruiter van stichting Kringloopwinkel Sliedrecht een cheque overhandigd, waarvan het herinneringsbord kon worden bekostigd. Wethouder Sleeking sprak zijn dank uit in een korte toespraak voor het genomen initiatie.

Waarom luidt de kerkklok ?

Een bekend spreekwoord zegt: ,,Hij hoort de klok wel luiden maar hij weet niet waar de klepel hangt”. Maar weten de mensen die de klepel wel weten te hangen nu ook waarom de klok slaat? Deze vraag kreeg het gemeentebestuur van Sliedrecht van een inwoner en moest het antwoord schuldig blijven. Ook de Kerkeraad van Ned. Herv. kerk in wiens toren de Slledrechtse klok hangt. Zodoende kwam deze vraag via het gemeentelijke informatie-bulletin in onze krant. Gelukkig waagde een aantal abonnees een poging de vraag te beantwoorden. Met deze reacties hoopt het Sliedrechtse gemeentebestuur de vragensteller tevreden te kunnen stellen.

002-138a - Wijk C - Grote kerkDe reacties zijn echter niet alle “eensluidend”. De gewoonte van het klokluiden blijkt van plaats tot plaats te verschillen wat betreft het tijdstip van luiden. Algemeen is het luiden voor de kerkdienst, met als doel het oproepen tot het gaan naar dé kerk. Hier duidt het opschrift op dat een lezer uit Staphorst stuurde: „Ick roep iedereen, hier in t” algemein, tot een heilig werck. Hier in Godes kerck en in de tijt van noodt, en bij ”s mensen doodt”. Met dit opschrift dat op de grote klok van Staphorst staat weten we meteen weer twee gelegenheden waarbij de klok wordt geluid. Vrijwel alle reacties maken melding van de tijd van “noodt” voor het klokluiden. Onder nood moeten we verstaan oorlog, watersnood, brand e.d. Bij brand heeft de kerkklok’ in vroeger dagen zeker een functie gehad. Er zijn zelfs gevallen bekend waar de brandspuit in de kerktoren stond.
Dat “bij ”s mensen doodt” de klok wordt geluid is wel algemeen bekend. Voornamelijk daar waar het kerkhof, de begraafplaats, bij de kerk ligt. Hierbij komen plaatselijk ook nog wel verschillen voor. In sommige gevallen is het de taak van de buren van de overledene om voor en na de begrafenis de klok te luiden. Er zijn plaatsen waar verschil in luiden is bij een overleden man of vrouw. Het doel van het luiden voor en na de begrafenis is de mensen op hun vergankelijkheid te wijzen.

Heidens
Een heel andere visie hierop kwam van een abonnee uit Nieuwland. Volgens hem had het luiden van de klok bij begrafenissen een heidense-oorsprong. Men meende door het luiden van de klok de geesten te moeten verdrijven en in de war te brengen. Hiermee samen hangt de gewoonte om schilderijen en spiegels om te keren als iemand was overleden. Ook werden dan de gordijnen vervangen door witte lakens.
De kerkklok was in vroeger dagen eigenlijk het enige communicatiemiddel. Daarom wordt het luiden van klokken ’s morgens, ’s middags en ’s avonds (de tijd verschilt plaatselijk) toegeschreven aan het begin of het einde van de werkdag en het tijdsein van eten. Hierbij wordt vooral gedacht aan kinderen en voor de ouderen in de tijd dat een pols- af zakhorloge nog zeldzaam was. Dat bij de geboorte van een prins of een prinses de klok geluid werd is ook vrij algemeen. Gebleken is dat tijdens de laatste wereldoorlog veel gebruiken en gewoonten van het klokluiden zijn afgeschaft.

Voor de mensen die inmiddels de klepel van het klokluiden weten te hangen kan nog vermeld worden dat onderscheid moet worden gemaakt tussen luiden en kloppen. Bij het luiden raakt de klepel de klok aan bijde kanten, bij het kloppen slechts aan één kant.

Bron: Reformatorisch dagblad – gepubliceerd op: 12 januari 1978

Feestelijke dag

2016-04-30-01Zaterdag 30 april was een feestelijke dag in Sliedrecht. De verjaardag van Sliedrecht, en het 35 jarig bestaan van de Historische Vereniging Sliedrecht werden gevierd.
Het was ook de dag waarop het Sliedrechts Museum, de Genealogische Vereniging De Stamboom en de Historische Vereniging Sliedrecht bekend maakten dat zij gaan samenwerken als Historisch Platform Sliedrecht.
Rond 14:00 uur hielden de voorzitters van de drie instellingen een korte toespraak, waarmee zij een en ander bekend maakten. Hierna, hield  burgemeester van Hemmen een lezing onder de titel “Vrouwen van Sliedrecht”, geïnspireerd op de vrouwen van de baggeraars die tijdens de afwezigheid van hun echtgenoten, buitenaf werkend, op zelfstandige wijze de zaken thuis regelden.

De Sliedrechtse damesgroep “Tisnennyfals” trad meerdere malen op met onderhoudende liedjes. Een verhaal in het Sliedrechts dialect ontbrak uiteraard ook niet. Het werd voorgedragen door Piet Pols.
Jonge mensen in Sliedrecht waren uitgenodigd een selfie te maken met het motto “Jij en ik in Sliedrecht”. De burgemeester reikte aan de winnaars de prijzen uit.

Voor de foto’s van de Feestelijke dag 30 april 2016 klikt u HIER.

30 april de verjaardag van Sliedrecht

Verjaardag van SliedrechtVan 2014 tot 2015 werd met meerdere manifestaties aandacht geschonken aan het feit dat Sliedrecht 950 jaar bestond, zoals weergegeven in een akte van 2 mei 1064.

Mede door de burgemeester van Sliedrecht is toen besloten dat jaarlijks, op elke zaterdag die het dichtst bij 2 mei ligt, de verjaardag van Sliedrecht gevierd zal worden.

Dit jaar is dat zaterdag 30 april. Er is meer te vieren dan de verjaardag van Sliedrecht. Op deze dag is het namelijk 35 jaar geleden dat de Historische Vereniging Sliedrecht in 1981 werd opgericht. Het is ook de dag waarop het Sliedrechts Museum, de Genealogische Vereniging De Stamboom en de Historische Vereniging Sliedrecht bekend maken dat zij gaan samenwerken als Historisch Platform Sliedrecht. Er wordt onderzocht of een aanbouw bij het Sliedrechts Museum mogelijk is, zodat de drie instellingen onder één dak de geschiedenis van Sliedrecht beter kunnen dienen en bereikbaar maken voor iedereen.

MuseumZaterdag 30 april wordt een feestelijke middag in het Sliedrechts Museum. Iedereen is welkom. Vanaf 13:30 uur begint de inloop. Rond 14:00 uur volgen korte toespraken van de voorzitters van de drie instellingen, waarmee zij een en ander bekend zullen maken over de toekomstplannen. Hierna, 14:30 uur, zal de burgemeester van Sliedrecht een korte lezing houden met als titel “Vrouwen van Sliedrecht”, geïnspireerd op de vrouwen van de baggeraars die tijdens de afwezigheid van hun echtgenoten, buitenaf werkend, op zelfstandige wijze de zaken thuis regelden.

De Sliedrechtse damesgroep “Tisnennyfals” zal meerdere malen met onderhoudende liedjes optreden. Er zal een verhaal in dialect verteld worden. Films van het Sliedrecht uit de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw worden vertoond.
Jonge mensen in Sliedrecht zijn uitgenodigd een selfie te maken met het motto “Jij en ik in Sliedrecht”. De drie leukste selfies wordt met een verrassing beloond.
In het Sliedrechts Museum wordt een afwisselend programma vertoond in de sfeer van een gezellige reünie voor iedereen die Sliedrechter is of zich Sliedrechter wil voelen of worden.
De gezelligheid begint om 13:30 uur en rond 17:00 uur wordt het afgesloten. De toegang is gratis. Er is veel te zien en te beleven. Kom zaterdag 30 april naar Kerkbuurt 99-101 in Sliedrecht en beleef het mee.
Wie een Sliedrecht vlag heeft, hoort deze vlag op 30 april uit te hangen.

Erelid HVS

Ere lid Bas Lissenburg
Bas Lissenburg met de uitgereikte oorkonde

De leden van de Historische Vereniging Sliedrecht hebben tijdens hun jaarvergadering op 23 februari jl. scheidend bestuurslid Bas Lissenburg onder begeleiding van een klaterend applaus tot erelid benoemd.

Scala van functies
Bas Lissenburg heeft ruim 21 jaar deel uitgemaakt van het bestuur van de HVS. Hij vervulde gedurende deze tijd een scala aan functies waarvan te noemen: het ontwikkelen en onderhouden van de website van de vereniging en het schrijven van een aantal boeken en artikelen voor het periodiek van de HVS.

Vrijwilliger
De bekende Sliedrechter treedt terug uit het bestuur, maar gaat wel verder als vrijwilliger en zal zich bezig blijven houden met onder meer de actualiteit van de kleurrijke website.
Dit is een activiteit die vrijwel dagelijks aandacht vraagt.

Andere zaken waar Bas betrokken bij blijft zijn o.a. het verzorgen van het ‘Historisch Moment’ in het ‘Kompas’ en het verzenden van de dialectverhalen naar de ‘Merwestreek’. Onder het pseudoniem ‘Besjaon’ schrijft hij ook stukjes in het Sliedrechts dialect.

Het erelidmaatschap werd uitgereikt door bestuurslid Peter Bons die tijdens de jaarverga-dering optrad als spreekstalmeester.

 

Sliedrecht koopt weg

DigibronPublicatiedatum: 20 juli 1983

Sliedrecht koopt weg van particulieren

Na jaren van onderhandelen

SLIEDRECHT — Binnen afzienbare tijd zal de gemeente Sliedrecht een straat rijker zijn. Deze keer niet dankzij uitbreidingsplannen maar via de aankoop van een straat welke tot nog toe particulier eigendom was. Vooraan de weg staat dan ook een waarschuwing “Het betreden van deze weg is op eigen risico”.
KroonstraatHet betreft de Kroonstraat. Vroeger door de familie Kalis gebouwd en aangelegd en vele jaren verhuurd. De woningen zijn later verkocht waarbij de nieuwe eigenaars onderhoudsplichtig werden voor de straat.

De straat werd overigens niet hun eigendom. Jarenlang had iedereen vrede met de bestaande situatie. Totdat het achterstalling onderhoud aan de straat ging spreken.

Al in de jaren zestig is er overleg geweest tussen de gemeente en de eigenaar van de straat. Men kon niet tot overeenstemming komen. Pas nu is men het eens over de overname door de gemeente. De huidige bewoners hebben hier ook aan meegewerkt. Zij zullen hun onderhoudsplicht afkopen bij de gemeente Sliedrecht.

KroonstraatOnderhoudsplicht
Het bedrag wat de gemeente hiervoor krijgt is het bedrag dat vorige eigenaar krijgt voor de investering destijds door hem gedaan.

De Kroonstraat zelf wordt overgedragen voor 1 gulden. De 23 eigenaren van een woning zullen per eigenaar 1.100 gulden betalen voor het afkopen van hun onderhoudsplicht.

Dankzij deze regeling zal het wonen aan Kroonstraat binnenkort wel een hele verbetering ondergaan. Van gemeentewege zal het gebied rond de Kroonstraat in overeenstemming met het bestemmingsplan gebracht worden. Deze plannen zullen onder meer bestaan uit het dempen van de gantel aan de westzijde van de straat, het aanbrengen van parkeerplaatsen en eenvoudige groenvoorzieningen. Ook zal een nieuwe riolering worden aangelegd.

Voorstellen hiertoe worden voorbereid en zullen zo spoedig mogelijk aan de raad ter goedkeuring worden aangeboden.

Voor het aanpassen aan het bestemmingsplan is het ook nodig dat de gemeente een stukje grond ten zuiden van de straat aankoopt van dezelfde eigenaar. In de gantel ten zuiden van dit terrein ligt nog 1 woonark.
KroonstraatDe Kroonstraat dankt zijn naam aan het feit dat op deze plaats de Kroonsteeg (of Kroonstoepje) heeft gelegen. Alle woningen in de steeg waren eigendom van aannemer Dirk Joh. Kroon. Later liet de familie Kalis daar op eigen grond de straat aanleggen en bebouwen. De Kroonstraat is de enige straat welke niet tot de openbare wegen behoorde. Vroeger stond boven het straatnaambord een kleiner bordje met “Eigen Weg”, wat later is vervangen voor het waarschuwingsbord.

Een huis met historie

Huis met Historie-01

Geschiedenis van het huis van de familie Pellikaan, Stationsweg 233.

Een huis met historie:

· Theetuin van 1884 – 1940
· Onderkomen van de N.S.B. 1940 – 1945
· Sigarenfabriek en woonhuis 1946 – 1953
· Handel in verpakkingsmaterialen 1953 – 1978
· Woonhuis van de familie Pellikaan 1946 – 2006

Theetuin 1884 – 1940
De aanleg van de spoorlijn is gestart in 1879. Op 16 juli 1885 is de spoorlijn geopend verklaard. Het puffende stoommonster bracht de Sliedrechters veel sneller naar Dordrecht en Rotterdam dan de stoomboten van de Fop Smit. Vanaf de Grote Kerk werd richting het noorden de Stationsweg aangelegd. Deze 926 meter lange weg behoorde bij de werken van de spoorwegen, zodat het station vanaf de dijk bereikbaar zou zijn. De onbebouwde stoffige grindweg, met aan beide zijden bomen en een sloot, werd op 11 juni 1888 in onderhoud overgedragen aan de gemeente Sliedrecht.

Huis met Historie-02
Stationsweg, onverhard, met bomen aan weerszijden.

Met vooruitziende blik heeft de heer Hendrik van der Vlies ”De Theetuin” laten bouwen. Het pand werd in 1884 opgeleverd als woonhuis met vergaderruimte. De Theetuin was het eerste pand aan de Stationsweg en een jaar eerder klaar dan de spoorbaan en het station. De vergaderruimte c.q. koffiehuis was in het oostelijke deel van het pand en besloeg circa 2/3 derde deel van de begane grond. In de oostgevel waren openslaande deuren met een terras met afdak. De reizigers konden hun paarden stallen en zich laten soigneren. De familie Van der Vlies werd tevens pachter van de stationsrestauratie met buffet.
Vanuit de huiskamer van de Theetuin kon men in westelijke richting de spoorbrug over de rivier zien.
Het uitzicht naar het westen en het noorden was onbelemmerd. Naar het zuiden was bebouwing en naar het oosten stalling voor paarden en rijtuigen. De naam Stationsweg is pas in 1925 officieel ingevoerd.
In 1936 werd begonnen met de aanleg van de tweebaans Rijksweg.

Huis met Historie-03
De Theetuin, achter hoge bomen, die in de hongerwinter gekapt zijn.

De Theetuin, achter hoge bomen, die in de hongerwinter gekapt zijn.
Bij de opening van de Spoorlijn Dordrecht – Gorinchem in 1885 werd met de Fop Smit bij het Middenveer het muziekcorps van het Regiment Jagers aangevoerd. Onder leiding van kapelmeester S. Calf marcheerde het corps onder het spelen van vrolijke wijsjes over de dijk en de kersverse Stationsweg naar het feestterrein bij het station. Daar kwam de speciale feesttrein met ministers en andere autoriteiten aan. Er werden twaalf saluutschoten gelost, waarna het gemeentebestuur onder leiding van burgemeester Van Haaften zijn opwachting maakte. Na het vertrek van de trein richting Giessendam was er een matinee in de Theetuin van H. van der Vlies tot ’s middags half twee (entree 25 centen).
De avondfeesten begonnen om 8 uur met een verlichting van de Theetuin en een concert op het feestterrein.

Huis met Historie-04
Vaandel van de muziekvereniging Apollo,
eigendom van het Sliedrechts Museum.

Muziekliefhebber
De heer Hendrik van der Vlies was muziekliefhebber, gaf vioolles aan huis, was dirigent van het toenmalige strijkorkest Apollo en was organist op het Naberorgel in de Grote Kerk. Om in de zomer wat muzikaal vertier in zijn Theetuin te kunnen bieden heeft Hendrik van der Vlies de muziekvereniging Crescendo opgericht en in de tuin een muziektent laten bouwen. In de muziektent werd destijds 4 tot 5 keer per jaar een zomerconcert gegeven. Hendrik van der Vlies bleef tot zijn overlijden in 1928 dirigent en was 24 jaar voorzitter van de vereniging.

Kleedruimte
Omdat de theetuin aanvankelijk ver buiten de bebouwing stond, werd ze ook voor andere doeleinden gebruikt.
Bekend is dat bijvoorbeeld de spelers van de Sliedrechtse voetbalclub, bij gebrek aan verkleedruimte op het voetbalveld, zich daar regelmatig verkleed hebben.

N.S.B.-onderkomen 1940 – 1945
In 1941 is de Theetuin verkocht door Teunis Marinus van der Vlies (ook dirigent te Sliedrecht) aan Arie Schakel (koopman te Sliedrecht). Het perceel betrof toen een oppervlak van circa 1.150 m2.

Huis met Historie-05
Propagandaposter van de Jeugdstorm

Het pand werd in de tweede wereldoorlog gebruikt door de N.S.B. In navolging van de Hitlerjeugd in Duitsland had de NSB ook een eigen ‘jeugdclub’: de Jeugdstorm. Daar werden de kinderen (bijna allemaal van NSB-ouders) opgevoed tot ware nationaal-socialisten en aanhangers van Mussert (en Hitler natuurlijk).
De tuin werd gebruikt voor spelletjes en wedstrijden voor de jeugd.
Het pand is ook beschadigd bij een bombardement, waarbij alle ruiten sneuvelden en veel dakpannen van het dak werden geblazen. Twee huizen aan de overzijde werden hierbij onherstelbaar vernield. Er is minstens één dodelijk slachtoffer gevallen.
Tot 1944 was het terrein afgebakend met hoge bomen. Deze bomen hebben de oorlog niet overleefd en werden één voor één gekapt.

Huis met Historie-06
NSB-embleem
Huis met Historie-07
propagandaposter van de N.S.B.

In 1943 is het pand door Arie Schakel (op dat moment wonende te Soesterberg) verkocht aan Piet Laurens den Breejen (schipper te Hardinxveld).
In september 1945 is het pand door Piet Laurens den Breejen verkocht aan Klarinus Pellikaan, sigarenfabrikant wonende te Bleskensgraaf, met dien verstande dat een uitkering wegens toegebrachte oorlogsschade ten behoeve van de verkopende partij zou komen.

 

 

 

Sigarenfabriek 1946 – 1953
Het pand had geleden onder de oorlog. Klarinus Pellikaan heeft het pand gedurende circa negen maanden geheel laten renoveren en een kelder laten maken onder het voormalige horecadeel. Op 15 mei 1946 is Klarinus Pellikaan getrouwd met Gerrigje Jacomijntje van de Graaf en zijn ze in het pand, toen op adres Stationsplein 6E gaan wonen. In dit pand heeft Klarinus Pellikaan zijn sigarenfabriek voortgezet. In het voormalige horecadeel stonden werkbanken waarop de sigaren werden gerold.

Huis met Historie-08
Sigarenpers uit het tabaksmuseum te Delft
van Louis Bracco Gartner
Huis met Historie-09
Kerfmachine uit het tabaksmuseum te Kampen
Huis met Historie-10
Sigarensnijder om de sigaren op de juiste lengte af te snijden.
Object uit sigarenfabriek van ’t Veen in Grafhorst.

De tabak werd van  vtabaksmakelaars gekocht, die in Rotterdam gevestigd waren.
In 1936 werd in Rotterdam de laatste tabaksveiling gehouden en vanwege de beperkte aanvoer van tabak uit Indonesië in 1941 in Amsterdam, waar oude voorraden geveild werden. Nog één keer na de oorlog werd er in Frascati in Amsterdam tabak per inschrijving verkocht. De veiling verhuisde daarna naar Bremen, Duitsland. Tabak uit Indonesië (Sumatra, Java, Besoeki en Vorstenlanden) werd verpakt in balen van tussen de 75 en 100 kilo en het omhulsel bestond uit matten van poeroenstro. De bladeren waren gesorteerd op lengte en kleur en gebundeld per 20 stuks met een biesje of touwtje. Bladeren hadden een gemiddelde lengte van 20 á 30 cm.

De bladnerven, die na het kerven overbleven, werden opgehaald door duivenmelkers. Deze gebruikten de nerven om er nesten voor hun duiven van te maken. De dieren bleven op die manier gevrijwaard van ongedierte.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kelders
In de pas gebouwde  kelders op stahoogte, stonden de kerfbank en de pers. De originele apparaten zijn niet meer in het bezit van de familie Pellikaan. Ook waren er spoelbakken aanwezig om de tabak nat te maken. Er was een droogruimte (zo’n droogruimte heet een eest) voor de sigaren. De droogruimte was bekleed met zink. In het voormalige horecagedeelte van de theetuin vond het handwerk aan werkbanken plaats. Het “bosje” bestaande uit losse tabak (binnengoed) werd omwikkeld met een omblad en werd daarna tussen een uit twee delen bestaande sigarenvorm geperst in een sigarenpers. Na een aantal uren werden de sigaren in de vormen een kwart slag gedraaid en gingen vervolgens weer een aantal uren onder de pers. Daarna ging het dekblad om het bosje heen en was de sigaar, na gedroogd en verpakt te zijn, klaar voor de consumptie.

De droogruimte is nog volledig intact. Tabak die op een veiling of bij een makelaar gekocht werd, hoefde niet meer gedroogd te worden. Deze tabak werd ingevocht om beter verwerkt te kunnen worden.
Wanneer het echter eigen teelt tabak zou zijn, wat in de oorlogsjaren veel voorkwam, dan moest deze wel gedroogd worden en werden de bladeren aan stokken of touwen geregen om, vaak boven in een schuur, te drogen.

Huis met Historie-11
Afbeelding van het wettig gedeponeerde merk Batavier, ingediend door Klarinus Pellikaan, geregistreerd op 24 maart 1950.
Huis met Historie-12
Sigarendoos met door de heer K. Pellikaan vervaardigde sigaren.
Huis met Historie-13
Het sigarenbandje van het merk Batavier

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Huis met Historie-14
De droogruimte (eest) waar de Batavier sigaren gedroogd werden. De vloer en de deur zijn bekleed met zink. Deze ruimte is nu nog volledig intact.

 

 

 

Ruimzicht
Het pand werd “Ruimzicht” genoemd.
Het ruime zicht is echter in de loop der jaren verdwenen. Het zicht naar de polder wordt verhinderd door de geluidswal van de Betuwespoorlijn. Over de rotonde, die dicht bij het pand ligt, komt veel verkeer.

Woonwagenbewoners
Toen er jarenlang zonder enige sanitaire voorziening, woonwagenbewoners op de Parallelweg bivakkeerden, haalden deze hun drinkwater bij de familie Pellikaan, maar ook bij het station en de fietsenstalling werd drinkwater gehaald.

In een plaats als Sliedrecht, waren er in die dagen nog meer sigarenmakers en handelaars. Moret en Groenendijk zijn bekende namen. Omstreeks de eerste helft van de twintigste eeuw verdienden zo’n 45 personen hun brood hiermee.
Accijnszegels moest men kopen bij het belastingkantoor en daarmee de losse sigaren of de kistjes, blikjes enz. banderolleren
Ook was er in die tijd al sprake van mechanisatie. Voor de kleine bedrijven was het financieel gezien al een tijd moeilijk om het hoofd boven water te houden. Sommigen konden het nog redden door heel lange dagen te maken en met hun sigaren de boer op te gaan. Soms stonden ze op een markt en dikwijls gingen ze met de bakfiets de boerderijen in de omgeving af. Boeren rookten veel sigaren en vonden het wel gemakkelijk dat zij die aan huis bezorgd kregen.
Het feit dat Indië niet meer bij Nederland hoorde, speelde niet mee in de (wel of niet) aanvoer van goede tabak uit die streek. Wel was het zo dat door het vertrek van de Nederlanders de tabaksplantages minder goed behandeld werden. Veel kennis ging verloren. Na de Tweede Wereldoorlog ontbrak het aan voldoende deviezen om sigarentabak te kopen. Er ontstond meer vraag naar sigarettentabak, die in eerste instantie uit Rhodesië kwam. Het heeft ongeveer 5 jaar geduurd tot voldoende tabak van goede kwaliteit, waar vandaan dan ook, weer geleverd kon worden. Vandaar dat tabaks(producten) nog zo lang op de bon zijn geweest.
In 1953 is de sigarenfabricage, die aanvankelijk nog naast handel in verpakkingsmaterialen bestond, volledig gestopt.

Handel in verpakkingsmaterialen 1953 – 1978
De vooruitzichten in de sigarenbranche waren in die tijd niet goed, zodat Klarinus Pellikaan een ander beroep heeft gekozen. In 1951 is de heer Pellikaan een bedrijf in verpakkingsartikelen begonnen. De verpakkingsbranche was een snel groeiende markt, maar is heel klein begonnen. In 1978 is het bedrijf verhuisd naar de Lelystraat. Na deze tijd is het pand uitsluitend als woning gebruikt. Het bedrijf is overgenomen door de oudste zoon, Danie Pellikaan, en momenteel gevestigd aan de Sportlaan te Sliedrecht.

Huis met Historie-15
Medewerkers van het Sliedrechts Museum en de Historische Vereniging krijgen
een rondleiding van Danie Pellikaan in het pand Stationsweg 233

Het pand werd tot mei 2006 bewoond door de heer Klarinus Pellikaan.
Na zijn overlijden is het te koop aangeboden. Er hebben zich diverse gegadigden gemeld.
We hebben een stille hoop dat het pand in zijn oorspronkelijke staat gehandhaafd kan blijven.

Bronvermelding:
Van Hennepland tot Huizenzee door Ir. W. Bos Jzn.
De tijd van Toen door Ir. W. Bos Jzn.
Tabaksmuseum te Delft Louis Bracco Gartner
Stichting Nederlandse Tabakshistorie Bert Bohnen
Rondleiding Stationsweg 233 Danie Pellikaan
Interview Danie Pellikaan Lien van Drunen – Sliedrechts Museum
Sjanie Görtemöller – Sliedrechts Museum
Gerda Roos – Sliedrechts Museum
Corrie van de Ven Sliedrechts Museum
Bas Lissenburg Historische Vereniging Sliedrecht

Fotograaf Bas Lissenburg

Achtergrondinformatie
Genealogievereniging De Stamboom Jaap van Es
Dries van Es
Carl Pellikaan
Samenstelling Lien van Drunen
www.crescendosliedrecht.nl
www.historie-sliedrecht.nl
Amsterdams Verzetsmuseum

Huis met Historie-16
Stichting Sliedrechts Museum

Stichting Sliedrechts Museum
Kerkbuurt 99
3363 BD Sliedrecht

Magazine ‘Sliedrecht in de Middeleeuwen’

Door het comité ‘Sliedrecht 950 jaar’ is een prachtig geïllustreerd magazine uitgegeven met bovengenoemde titel, waarin de geschiedenis van Sliedrecht wordt verteld.
De auteurs zijn Bert Kalkman en Evert Roeleveld en het historisch advies is van Henk ’t Jong.

Het bestuur prijst dit magazine van harte bij u aan. Het is voor € 4,50 te koop bij de plaatselijke boekhandels, het Sliedrechts Museum, het Baggermuseum en bij onze vereniging.
Tevens is er een digitaal lespakket gemaakt voor de leerlingen van groep 6 op de basisschool om op deze manier bij het vak ‘geschiedenis’ ook de geschiedenis van SLiedrecht te behandelen.
U kunt een introductiefilmpje bekijken op www.sliedrecht4kids.nl.

De Koninklijke Bibliotheek

Website van de Historische Vereniging Sliedrecht opgenomen in het archief van de Koninklijke Bibliotheek.
LangeveldpleinDe Koninklijke Bibliotheek gaat de website van de Historische Vereniging Sliedrecht opnemen in hun archief. Een duidelijke blijk van waardering! We dragen hiertoe een ‘steentje’ bij aan het bewaren van het digitale erfgoed van Nederland. Voor het nageslacht blijven hierdoor gegevens feiten bewaard. Met plezier en enige trots verlenen we onze medewerking aan dit initiatief!

We ontvingen recent het onderstaande bericht:
KB
“In het kader van het initiatief van de Koninklijke Bibliotheek om een selectie van Nederlandse websites te bewaren voor toekomstig onderzoek, willen wij ook uw website archiveren en voor de lange termijn bewaren.
Het gaat om de website en eventuele publiek toegankelijke subdomeinen die toegankelijk zijn via de volgende URL(s): http://www.historie‐sliedrecht.nl/

Websites bevatten vaak waardevolle informatie die niet tevens analoog verschijnt en die ten gevolge van de grote ‘omloopsnelheid’ het risico loopt voorgoed verloren te gaan. Dat websites als ‘digitaal erfgoed’ het behouden waard zijn, is internationaal erkend in het Unesco Charter on the Preservation of the Digital Heritage uit 2003. Het signaleert dat digitaal erfgoed verloren dreigt te gaan en dat het bewaren daarvan voor gebruik door de huidige en toekomstige generatie onderzoekers zeer urgent is.

Als nationale bibliotheek is de Koninklijke Bibliotheek wettelijk verantwoordelijk voor het verzamelen, beschrijven en bewaren van in Nederland verschenen publicaties, al of niet elektronisch. De KB ziet het als haar taak om ook websites duurzaam te bewaren en raadpleegbaar te houden voor toekomstige generaties en ze te behoeden voor verlies door technologische veroudering en andere risico’s.

Om die reden zal de KB de websites archiveren van Nederlandse overheden, wetenschappelijke‐ en cultureel erfgoed organisaties.

Uw website zal daartoe geharvest, duurzaam opgeslagen en beschikbaar gesteld worden aan een algemeen publiek via de website van de KB. Het harvesten (verzamelen en uitwisselen van metadata) zal voor het eerst gebeuren vanaf 6 februari 2010. Daarna zullen opeenvolgende versies met een regelmatige frequentie worden opgenomen.”